Schilderen in opdracht

Of het nu om een portret gaat, een landschap, een stilleven, of een combinatie daarvan: een schilderij in opdracht bouwt zich op over maanden, laag over laag, terwijl ik de opdracht steeds beter leer kennen.

Gelijkenis is daarbij vanzelfsprekend. Een goed portret gaat vooral over de uitdrukking, een vertellende houding, het licht op een gezicht, of de sfeer van een locatie. Dit ‘verborgen’ narratief is wat geschilderde portretten zo onderscheidend maakt, en wat alleen kan ontstaan door het langzame proces.

Mijn techniek ondersteunt dat. Ik werk zoals de oude meesters: in dunne lagen olieverf over elkaar, waarbij ook de onderste lagen zichtbaar blijven. Zo ontstaat een gelaagdheid die in één keer niet te bereiken is. Het licht schijnt door de lagen heen en krijgt een belangrijke hoofdrol in het werk.

Portret in opdracht: een bruidspaar in het wit op een smeedijzeren balkon, tussen het groen.
Portret in opdracht: een paar dat elkaars hand vasthoudt op het gras voor een rietgedekte boerderij.
Portret in opdracht: een jonge vrouw zittend op een Perzisch tapijt in een atelier, met een ezel achter haar.

Dit zijn drie voorbeelden van werken die eerder in opdracht zijn gemaakt en die gemaakt zijn op locaties die gekozen zijn door de opdrachtgever. Datzelfde uitgangspunt geldt voor landschappen en stillevens in opdracht: ook daar bepaalt de gekozen plek of het gekozen voorwerp de compositie.

Wat u kiest

Of het nu om een portret gaat, een landschap, een stilleven, of een combinatie: voordat ik begin met ontwerpen en schilderen liggen er een paar vragen op tafel. U hoeft ze niet alleen te beantwoorden, daar zijn de gesprekken vooraf voor, maar het helpt om hier al over na te denken.

  • Wie of wat er op staat

    Bij een portret: één persoon, een paar, of een heel gezin. Bij meer dan één geportretteerde gaat het niet alleen om meer werk, maar vooral om de verhouding tussen de mensen onderling: wie kijkt naar wie, wie staat vooraan, welk verhaal hiermee wordt verteld. Bij een stilleven zijn het de voorwerpen zelf die het verhaal dragen.

  • Waar het zich afspeelt

    Een effen achtergrond richt alle aandacht op het gezicht en past in elk interieur. Maar veel van mijn werk komt voort uit het landschap en een schilderij op een plek die bij iemand hoort vertelt vaak meer. Voorwerpen doen hetzelfde: een instrument, een hond, passende kleding.

  • Hoe groot het wordt

    Het formaat volgt uit de eerste twee keuzes en uiteraard waar het komt te hangen. Een portret van hoofd en schouders mag klein blijven en wint daar vaak aan kracht mee. Wilt u iemand ten voeten uit, een landschap, of meerdere mensen in een omgeving, dan is een groter formaat vaak een voorwaarde.

Zo verloopt een opdracht

  1. 01

    Kennismaking

    We spreken af, in het atelier in Arnhem of op de door u gekozen locatie. U vertelt over de persoon, plek of het voorwerp dat u wilt laten schilderen, en samen komen we tot een idee: de setting, de sfeer, het formaat, en de plek in huis waar het uiteindelijk moet hangen. Dat laatste bepaalt meer dan u zou denken.

  2. 02

    Fotosessie

    Ik kom langs op de plek die we hebben gekozen op een mooi moment van de dag en fotografeer dan uitgebreid. Bij een portret levert dat meer op dan de foto’s alleen: ik leer de persoon achter het portret kennen. Zijn er alleen bestaande foto’s, bijvoorbeeld van iemand die er niet meer is, dan bekijken we samen wat daarmee mogelijk is.

  3. 03

    Opzet en akkoord

    Uit dat materiaal maak ik een opzet waarin compositie, kleur en lichtval al vastliggen. Die krijgt u te zien voordat er een doek wordt opgespannen. Dit is het moment om te sturen: een houding die niet klopt of een achtergrond die afleidt, verander ik hier in een middag en straks niet meer.

  4. 04

    Schilderen

    Na uw akkoord begint het ambachtelijke werk. Laag over laag, met droogtijd ertussen; reken op enkele maanden. Als er vanuit u behoefte aan is, nodig ik u uit in het atelier om het tussentijds te aanschouwen, zodat het eindresultaat geen complete verrassing is.

  5. 05

    Oplevering

    Het schilderij wordt gevernist en kan dan naar de lijstenmaker. Ik denk graag mee over de lijst, want die hoort bij het werk.

Kosten en doorlooptijd

Een schilderij in opdracht kost tijd — maanden, waarvan een flink deel bestaat uit wachten tot een laag droog genoeg is voor de volgende. Dat maakt het een kostbaar ding, en dat wil ik graag transparant houden. Wat een opdracht precies kost, hangt af van drie dingen.

Formaat
De belangrijkste factor. Een groter doek is niet alleen meer oppervlak, maar ook meer lagen en meer detail dat op die schaal standhoudt.
Aantal personen
Bij een portret vraagt elke persoon erbij een eigen opbouw, en daarnaast een compositie die het geheel bij elkaar houdt.
Omgeving
Een effen achtergrond gaat aanzienlijk sneller dan een interieur, een landschap of kleding met veel stofwerking. Een hond of een instrument erbij telt net zo goed mee.

Ter indicatie de prijzen inclusief btw exclusief lijst, voor de formaten waar het vaakst om wordt gevraagd:

LengteBreedtePrijs
30 cm40 cm€ 1.920
50 cm60 cm€ 3.800
80 cm110 cm€ 8.900

Termijnen

Na het eerste gesprek weet ik genoeg voor een concrete offerte: één prijs en een termijn waarbinnen het klaar is. Na akkoord volgt een aanbetaling van 30 procent, waarmee ik ook het materiaal kan aanschaffen en kan beginnen met fotograferen, ontwerpen en schilderen. Tussentijds kan desgewenst nog een tussenoplevering plaatsvinden. Als het doek helemaal naar tevredenheid is opgeleverd, volgt de resterende 70 procent.

Ik neem weer opdrachten aan.